Zagrożenie wolności publikacji i swobody twórczości artystycznej w Polsce – przypadek zablokowania koncertu Kanye Westa „Ye”.
Do: Sz. P. Marty Cienkowskiej
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Szanowna Pani Minister,
Z zaniepokojeniem przyjąłem informację o odwołaniu planowanego na 19 czerwca 2026 r. koncertu amerykańskiego artysty Kanye Westa (znanego również jako Ye) na Stadionie Śląskim w Chorzowie. Decyzja ta, uzasadniana „przyczynami formalno-prawnymi”, zapadła krótko po publicznych wypowiedziach przedstawicieli władz, w tym Ministerstwa Kultury, kwestionujących dopuszczalność występu artysty ze względu na jego kontrowersyjne poglądy i wypowiedzi prezentowane po drugiej stronie globu.
Sprawa ta wpisuje się w niechlubną serię praktyk wykluczania z przestrzeni publicznej twórców uznanych za „niewygodnych”. W kwietniu 2023 r. pod wpływem presji medialnej i politycznej odwołano występy Rogera Watersa (byłego lidera legendarnego zespołu Pink Floyd) w Krakowie. Obie sytuacje budzą poważne wątpliwości co do rzeczywistego poszanowania konstytucyjnie gwarantowanej swobody twórczości artystycznej (art. 73 Konstytucji RP) oraz wolności wyrażania poglądów (art. 54 Konstytucji RP).
Jako poseł do Parlamentu Europejskiego, dla którego kwestie wolności słowa, publikacji i swobody artystycznej mają szczególne znaczenie, zwracam uwagę, że:
Swoboda twórczości artystycznej nie może być przedmiotem oceny ze strony organów państwa lub podmiotów działających pod presją polityczną. Nawet głęboko kontrowersyjne lub prowokacyjne wypowiedzi artystów w przeszłości nie uprawniają do arbitralnego, a priori, wykluczania ich z życia publicznego. Granicą jest prawo karne i łamanie przez nich prawa podczas występu, a nie uprzednia ocena polityczna lub medialna.
W moim programie politycznym konsekwentnie postuluję zakaz propagowania totalitaryzmów – w tym komunizmu, faszyzmu, nazizmu, banderyzmu oraz talmudyzmu. Jednocześnie stanowczo sprzeciwiam się wszelkiej cenzurze prewencyjnej i ideologicznej kontroli nad sztuką oraz publiczną debatą. Odwoływanie koncertów na podstawie „niewłaściwych” poglądów lub życiorysu artysty jest właśnie taką niedopuszczalną cenzurą.
Decyzja o odwołaniu koncertu mogła naruszyć interesy finansowe i prawne wielu podmiotów oraz osób prywatnych – organizatorów, kontrahentów, sprzedawców biletów, a przede wszystkim tysięcy widzów, którzy mogli już zakupić bilety, zarezerwować hotele, zaplanować urlopy lub ponieść inne koszty związane z udziałem w wydarzeniu.
W związku z powyższym, zwracam się z prośbą o zajęcie stanowiska w następujących kwestiach:
1. Jakie działania podjęło Ministerstwo Kultury w sprawie koncertu Kanye Westa?
2. Czy Ministerstwo uznaje za dopuszczalne ingerowanie w wolność organizacji wydarzeń kulturalnych na podstawie oceny światopoglądowej lub politycznej twórcy?
3. Czy Ministerstwo Kultury zamierza występować przeciwko publicznej działalności osób popierających banderyzm lub talmudyzm?
4. W jaki sposób Ministerstwo nie dopuści do lokalnej uznaniowości w zakresie stosowania cenzury prewencyjnej, skutkującej blokowaniem artystów o odmiennych poglądach?
5. Kto ma decydować o tym komu wolno wystąpić, a komu nie? Kto będzie weryfikować poprawność światopoglądową artysty, gdy do wydarzenia artystycznego jeszcze nie doszło? Na jakiej podstawie?
6. Kto, zdaniem Ministerstwa, powinien zrekompensować straty poszkodowanych widzów i kontrahentów?
Z góry dziękuję za niezwłoczną i rzeczową odpowiedź.
Z poważaniem,
Grzegorz Braun
Polski Poseł do Parlamentu Europejskiego
Do wiadomości:
Przewodniczący Komisji Kultury i Środków Przekazu
Rzecznik Praw Obywatelskich
Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
Dyrektor Stadionu Śląskiego Sz. P. Adam Strzyżewski
HAŁAS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością